Fzt. Semih BAŞARAN

Patellofemoral Ağrı Sendromu

Patellofemoral Ağrı Sendromu (PFAS), diz kapağı ile uyluk kemiği arasındaki eklemde oluşan ön diz ağrısıdır. Genellikle merdiven çıkarken, çömelirken veya uzun süre oturduktan sonra kalkarken hissedilir.
Halk arasında “koşucu dizi” olarak da bilinir. 

Patellofemoral Ağrı Sendromu Belirtileri 

• Merdiven çıkarken veya oturup kalkarken diz önünde ağrı
• Dizde batma veya sıkışma hissi
• Uzun süre oturduktan sonra kalkarken zorlanma 
• Bazen hafif şişlik veya rahatsızlık 

Diz önü ağrısı dışında farklı diz problemleri yaşıyorsanız Diz Problemleri kategorisinden diğer başlıkları inceleyebilirsiniz.

PFAS Kimlerde Görülür? 

• Genç kadınlarda (özellikle kalça ve diz açılarından dolayı)
• Koşucular, bisikletçiler gibi tekrar eden yüklenme yapan sporcuda
• Uzun süre oturan masa başı çalışanlarda
• Ayak basış bozukluğu veya kas dengesizliği olan kişilerde 

PFAS Neden Olur ve Risk Faktörleri Nelerdir? 

• Kalça ve diz kaslarındaki zayıflık
• Diz kapağı hizalanma bozukluğu
• Aşırı spor veya yanlış teknikle egzersiz yapmak
• Ayak basış bozuklukları (içe basma/pronasyon)
• Uzun süre oturmak veya ani hareketler yapmak 

PFAS Tanısı Nasıl Konur? 

Tanı genellikle fizik muayene ve hastanın öyküsüne dayanır. Doktor veya fizyoterapist:

• Diz kapağının hareketini inceler
• Ağrı ve hassasiyeti test eder
• Gerekirse görüntüleme yöntemleri (MR, röntgen) kullanabilir 

Patellofemoral Ağrı Sendromu Tedavisi 

• İlaç tedavisi: Ağrıyı azaltmak ve iltihabı kontrol etmek için
• Fizyoterapi: Kas dengesi, diz stabilitesi ve hareket paternlerini düzeltmek için en önemli yöntemdir.
  Fizyoterapist ağrının kaynağını belirler (kas zayıflığı, diz kapağı hizalanması, postür bozukluğu), kas kuvvetini dengeler, egzersiz programı hazırlar, diz eklemi stabilitesini artırır. Manuel terapi, bantlama ve eğitimle süreci hızlandırır 
• Yaşam tarzı düzenlemeleri: Aşırı yüklenmeden kaçınmak, uygun ayakkabı ve aktiviteler 
  

PFAS Tedavi Edilmezse Ne Olur? 

• Ağrı kronikleşir
• Kıkırdak yüzeylerinde bozulma (kondromalazi patella) gelişebilir
• Günlük yaşam ve spor aktiviteleri kısıtlanır 

PFAS’tan Nasıl Korunurum? 

• Kalça ve diz kaslarını güçlendirmek 
• Doğru spor tekniği ve ayakkabı kullanmak
• Uzun süre oturulduktan sonra dizleri esnetmek
• Tekrarlayan yüklenmelerden kaçınmak 
   

PFAS Hakkında Sık Sorulan Sorular

PFAS tamamen iyileşir mi?

Evet, erken tanı ve fizyoterapi ile çoğu kişi tamamen iyileşebilir.

PFAS sadece sporcularda mı görülür?

Hayır, masa başı çalışanlarda veya uzun süre oturan kişilerde de sık görülür.

PFAS ameliyatsız iyileşir mi?

Çoğu vakada evet. Fizik tedavi ve yaşam tarzı düzenlemeleri genellikle yeterlidir.

PFAS diz kapağı kıkırdağına zarar verir mi?

Tedavi edilmezse kıkırdakta bozulma (kondromalazi patella) oluşabilir.

PFAS spor yapmaya engel midir?

Başlangıçta hafif ağrı ile spor yapılabilir, ancak fizyoterapist önerileriyle doğru teknik ve yüklenme planı gerekir.

PFAS tedavi edilse de tekrar olabilir mi?

Kas dengesi sağlanmazsa veya aşırı yüklenmeye devam edilirse tekrar edebilir.

PFAS’tan korunmak mümkün müdür?

Evet, kasları güçlendirmek, doğru ayakkabı ve teknikle spor yapmak, uzun oturma sonrası dizleri esnetmek önleyici yöntemlerdir.

Kaynaklar

• Dixit, S. (2007). Management of patellofemoral pain syndrome. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, 37(11), 662-669.
• Heintjes, E. M., & van der Wurff, P. (2003). Exercise therapy for patellofemoral pain syndrome. British Journal of Sports Medicine, 37(2), 108-112.
• Yelvar, G. D., Baltacı, G., Bayrakcı Tunay, V., & Atay, A. Ö. (2015). The effect of postural stabilization exercises on pain and function in females with patellofemoral pain syndrome. Acta Orthopaedica et Traumatologica Turcica, 49(2), 166-174.
• Young, J. L., et al. (2021). Timing of physical therapy for individuals with patellofemoral pain and the influence on healthcare use, costs and recurrence rates: an observational study. BMC Health Services Research, 21(1), 751.