Fzt. Semih BAŞARAN

Torasik Outlet Sendromu (TOS)

Torasik Outlet Sendromu (TOS), boyun ile omuz arasındaki bölgede yer alan sinir ve damarların sıkışması sonucu oluşan bir durumdur.
Bu sıkışma genellikle kola, eldeki parmaklara ve omuza yayılan ağrı, uyuşma veya karıncalanma şeklinde kendini gösterir.
Kısaca, boyundan çıkan sinirlerin kola ulaşırken geçtiği dar bir bölgedeki tıkanıklıktan kaynaklanır.

Torasik Outlet Sendromu Neden ve Nasıl Oluşur?

TOS’un oluşmasında en önemli etken, bu bölgedeki sinir veya damarların çevresindeki kaslar, kemikler ya da bağ dokular tarafından sıkıştırılmasıdır.
Bu sıkışmaya yol açabilecek durumlar:

• Uzun süre masa başında, omuzlar önde ve baş öne eğik durmak
• Ağırlık taşımak veya omuz çantasını hep aynı tarafta kullanmak
• Boyun ve omuz bölgesindeki kasların fazla gergin olması
• Travmalar (örneğin trafik kazası veya düşme sonrası)
• Yapısal farklılıklar (örneğin boyunda fazladan bir kaburga kemiği bulunması)

TOS Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler sıkışan yapının sinir veya damar olmasına göre değişebilir.
En sık görülen şikayetler:

• Boyun, omuz veya kolda yayılan ağrı
• Kolda ve elde uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük hissi
• Kolu kaldırınca veya uzun süre yukarıda tutunca artan ağrı
• Elin renginde solukluk veya soğukluk (damarsal tipte)

Bazı kişilerde belirtiler özellikle uyurken ya da uzun süre bilgisayar başında çalışırken artar.

Torasik Outlet Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

TOS tanısı için öncelikle detaylı bir fizik muayene yapılır.
Fizyoterapist veya doktor, kol ve boyun hareketlerini değerlendirir, sinir testleri uygular.
Gerekli durumlarda EMG (sinir testi), ultrason veya MR görüntüleme yöntemleriyle sıkışma bölgesi netleştirilebilir.
Erken dönemde doğru değerlendirme yapılması, tedavinin başarısını büyük ölçüde artırır.

Torasik Outlet Sendromu Tedavisi

Fizyoterapi ile amaç; sıkışan bölgedeki kas gerginliğini azaltmak, duruşu düzeltmek ve sinirlerin serbest hareketini sağlamaktır.

Fizyoterapi sürecinde şunlar uygulanabilir:

• Duruş eğitimi: Baş, boyun ve omuz hizasının doğru pozisyonda korunması öğretilir.
• Germe egzersizleri: Boyun, göğüs ve omuz kasları esnetilir.
• Kuvvetlendirme egzersizleri: Skapular stabilizatör kaslar (özellikle kürek kemiği çevresi) güçlendirilir.
• Sinir mobilizasyonları: Sıkışan sinirlerin rahatlaması için özel hareketler uygulanır.
• Manuel terapi ve postüral düzeltme teknikleri fizyoterapist tarafından yapılabilir.
  

Evde yapılabilecek basit egzersizlerle de süreç desteklenebilir; ancak her egzersiz herkes için uygun olmayabilir, bu nedenle kişiye özel bir program gereklidir.
👉 Sizin için uygun egzersizleri öğrenmek için tıklayın.

Nasıl Korunabilirim?

Korunmanın en etkili yolu, duruşu düzeltmek ve kasları dengede tutmaktır.

• Bilgisayar başında çalışırken başınızı uzun süre öne eğmemeye özen gösterin.
• Omuzlarınızı sık sık geriye doğru açın, göğüs kaslarınızı esnetin.
• Uzun süre aynı pozisyonda kalmayın, her 30–40 dakikada bir kısa molalar verin.
• Egzersiz yaparken doğru formda çalışın ve aşırı ağırlıklardan kaçının.

Tedavi Edilmediğinde Ne Olur?

• TOS tedavi edilmezse zamanla sinirlerde kalıcı hasar gelişebilir.
• Bu durumda el ve parmaklarda güçsüzlük, incelme (atrofi) veya his kaybı görülebilir.
• Ayrıca damar tipi TOS’ta kan dolaşımı azalabileceği için el soğukluğu ve renk değişikliği kalıcı hale gelebilir.
• Erken müdahale bu olumsuzlukların önüne geçer.

TOS Hakkında Sık Sorulan Sorular

TOS kendiliğinden geçer mi?

Hafif vakalarda, doğru duruş ve egzersizlerle şikayetler azalabilir. Ancak tamamen geçmesi için fizyoterapi desteği şarttır.

TOS ameliyat gerektirir mi?

Çoğu hasta ameliyatsız tedaviyle düzelir. Ameliyat yalnızca damar veya sinir sıkışmasının çok ileri olduğu durumlarda düşünülür.

TOS egzersizleri evde yapılabilir mi?

Evet, fizyoterapistin önerdiği şekilde düzenli yapılırsa fayda sağlar. Ancak yanlış egzersiz yapmak durumu kötüleştirebilir.

TOS ile boyun fıtığı karıştırılabilir mi?

Evet, belirtiler benzerdir. Bu nedenle doğru tanı için fizyoterapist veya doktor muayenesi gereklidir.

TOS kimlerde daha sık görülür?

Masa başında çalışanlar, sporcular (özellikle yüzücüler, ağırlık çalışanlar) ve omuz çantası kullanan kişilerde daha sık görülür.

Kaynaklar

• Illig KA, et al. Thoracic Outlet Syndrome. New England Journal of Medicine. 2021.
• Povlsen B, et al. Treatment for thoracic outlet syndrome. Cochrane Database Syst Rev. 2014.
• Hooper TL, et al. Physical therapy management of thoracic outlet syndrome. J Hand Ther. 2010.