Sırt Fıtığı Nedir? (Torakal Disk Hernisi)
Sırt fıtığı, göğüs omurları (T1–T12) arasındaki disklerin yapısının bozulup omurilik kanalına doğru taşmasıyla oluşan bir durumdur.
Bel ve boyun fıtıklarına göre daha az görülür; çünkü bu bölgeyi çevreleyen kaburgalar ve göğüs kafesi, omurgayı oldukça stabil hale getirir.
Ancak bazı durumlarda diskin dış lifleri (annulus fibrosus) zayıflayarak içteki jel yapı (nucleus pulposus) dışarı taşabilir ve sinir dokularına baskı yapabilir.
➡️ Daha önceki yazımızda boyun fıtığının belirtileri ve fizyoterapi sürecini detaylıca ele almıştık. Torakal fıtık da benzer mekanizmalarla gelişir ancak ağrı yayılım alanı farklıdır.
İçindekiler
Sırt Fıtığı Neden Olur?
Temel nedeni uzun süreli kötü duruş ve hareketsizliktir.
Zamanla omurga üzerindeki yük dağılımı bozulur ve diskler baskı altında kalır.
Başlıca nedenler:
- Uzun süre öne eğilerek oturmak
- Ağır yükleri yanlış şekilde kaldırmak
- Travma, düşme veya ani dönme hareketleri
- Yaşla birlikte disk yapısında dejenerasyon
- Torakal mobilite kısıtlılığı ve postür bozuklukları
➡️ Benzer şekilde kamburluk (postür bozukluğu) yazımızda da gövde kontrolü ve omurga mobilitesinin ne kadar önemli olduğunu anlatmıştık.
Sırt Fıtığı Belirtileri
Belirtiler genellikle kürek kemikleri arasında, göğüs kafesi çevresinde veya kaburgalara doğru yayılır.
Bazı hastalar bu ağrıyı kalp ya da mide kaynaklı sanabilir.
Yaygın belirtiler:
- Kürek kemiği çevresinde batıcı ağrı
- Göğüs ön yüzüne yayılan sızı
- Derin nefes alırken ağrı hissi
- Kas spazmı ve hareket kısıtlılığı
- İleri vakalarda bacaklarda uyuşma veya güç kaybı
➡️ Eğer ağrınız omuz veya kürek kemiği arasında hissediliyorsa, boyun–omuz ilişkisi üzerine yazdığımız içeriğe de göz atabilirsiniz.
Teşhisi Nasıl Yapılır?
Tanı çoğunlukla MRI (Manyetik Rezonans Görüntüleme) ile konur.
Ancak fizyoterapide yapılan postür ve hareket analizi, fıtığın etkilediği seviyeyi anlamada büyük önem taşır.
➡️ Benzer şekilde sinir sıkışması belirtileri de sırt fıtığıyla karıştırılabilir; bu nedenle profesyonel değerlendirme şarttır.
Sırt Fıtığı Tedavisi
Sırt fıtığı tedavisinde amaç; ağrıyı azaltmak, omurga stabilitesini artırmak ve hareket özgürlüğünü yeniden kazandırmaktır.
Bu süreçte fizyoterapi uygulamaları kadar klinik pilates egzersizleri de büyük rol oynar.
Fizyoterapi yaklaşımları:
- Torakal bölgeye yönelik manuel terapi ve mobilizasyon teknikleri
- Core stabilizasyon ve nefes egzersizleri
- Göğüs kafesi açıcı ve torakal ekstansiyon mobilitesi sağlayan hareketler
- Postüral farkındalık ve omurga hizalamasını artıran çalışmalar
Pilates temelli egzersizler ise omurga kontrolünü geliştirerek fıtık bölgesine binen yükü azaltır.
Düzenli uygulanan reformer veya mat pilates çalışmalarıyla:
- Gövde stabilitesi artar,
- Kaslar dengeli şekilde aktive olur,
- Duruş ve nefes koordinasyonu iyileşir.
➡️ Daha fazla bilgi için klinik pilates ve online klinik pilates yazımıza da göz atabilirsiniz.
Sonuç
Genellikle geç fark edilen ama doğru fizyoterapiyle ameliyatsız kontrol altına alınabilen bir durumdur.
Özellikle masa başı çalışanlarda erken müdahale, ilerleyen dönemde kalıcı ağrıları önler.
Sık Sorulan Sorular
Sırt fıtığı egzersizle düzelir mi?
Evet, doğru planlanmış egzersizlerle sırt fıtığı büyük oranda kontrol altına alınabilir.
Fizyoterapist eşliğinde yapılan klinik pilates, core kaslarını güçlendirerek omurga üzerindeki yükü azaltır.
Egzersizler, fıtığın büyümesini engellerken, ağrının da azalmasına yardımcı olur.
Sırt fıtığı ameliyatsız geçer mi?
Küçük veya orta seviyeli sırt fıtıkları genellikle ameliyatsız tedaviyle iyileşebilir.
Fizyoterapi, manuel terapi, postür düzeltme egzersizleri ve klinik pilates çalışmaları bu süreçte oldukça etkilidir.
Ancak omurilik basısı veya bacaklarda güç kaybı varsa, cerrahi değerlendirme gerekebilir.
Sırt fıtığı olanlar pilates yapabilir mi?
Evet, doğru yönlendirmeyle pilates sırt fıtığında oldukça faydalıdır.
Özellikle fizyoterapist eşliğinde yapılan klinik pilates, kas dengesizliklerini giderir, omurga mobilitesini artırır.
Ancak her pilates egzersizi uygun değildir — fıtığın seviyesine göre modifikasyon yapılmalıdır.
➡️ Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.
Ağrısı nereye yayılır?
Ağrı genellikle kürek kemikleri arasında, göğüs kafesi çevresine veya kaburgalara doğru yayılır.
Bazı hastalar bu ağrıyı kalp ya da mide kaynaklı zannedebilir.
Ağrıya nefes alırken batma hissi veya sırt kaslarında sertlik eşlik edebilir.
Neden tehlikelidir?
Çünkü sırt bölgesinden geçen omurilik, vücudun alt bölümlerine sinir iletimini sağlar.
İlerlemiş fıtıklar omurilik basısına yol açarsa denge kaybı, uyuşma, hatta yürüme güçlüğü gelişebilir.
Bu nedenle erken dönemde fizyoterapi ve egzersiz programına başlamak çok önemlidir.
Sırt fıtığı nefes darlığı yapar mı?
Bazı hastalarda kas spazmı ve torakal sertlik nedeniyle nefes alırken ağrı hissedilebilir.
Bu doğrudan akciğer kaynaklı bir darlık değildir; sırt kaslarının kasılması sonucu gelişir.
Nefes egzersizleri ve torakal mobilite çalışmaları bu hissi azaltır.
Kaynaklar
- Arce CA, Dohrmann GJ. Thoracic disc herniation: Surgical treatment. J Neurosurg Spine. 1985;63(1):30–35. PubMed PMID: 29225115
- Wood KB, et al. Prevalence and distribution of incidental thoracic disc herniation in a symptomatic population. Spine J. 2018;18(10):1719–1725. PubMed PMID: 30149175
- Brown CW, et al. The natural history of thoracic disc herniation. Spine (Phila Pa 1976). 1992;17(6 Suppl):S97–S102. PubMed PMID: 1631725
- Park JH, et al. The efficacy of physical therapy to alleviate symptomatic thoracic disc protrusion. Phys Ther Rehabil Sci. 2024;13(2):110–118. PMC free full-text
